Եվրասիական արտոնագրային համակարգ․ Տարածաշրջանային պաշտպանություն արդյունաբերական նմուշների համար

1. Ներածություն

Եվրասիական արտոնագրային համակարգը (ԵԱԱՀ) երկար տարիներ հանդիսանում է հուսալի տարածաշրջանային գործիք գյուտերի պաշտպանության համար՝ ընդգրկելով ութ պետություն՝ Հայաստան, Ադրբեջան, Բելառուս, Ղազախստան, Ղրղզստան, Ռուսաստան, Տաջիկստան և Թուրքմենաստան։

2019թ․ ստորագրված և 2021թ․ ուժի մեջ մտած Արդյունաբերական նմուշների պաշտպանության մասին արձանագրության շնորհիվ ԵԱԱՀ-ի հնարավորությունները զգալիորեն ընդլայնվել են․ այժմ այն ապահովում է նաև արդյունաբերական նմուշների իրավական պաշտպանություն՝ միաժամանակ բոլոր ութ երկրների տարածքում։

Այս քայլը կարևոր նշանակություն ունի մտավոր սեփականության ոլորտում տարածաշրջանային ինտեգրման համար։ Դիզայներները և արտադրողներն այժմ կարող են ստանալ Եվրասիական արդյունաբերական նմուշի արտոնագիր՝ մեկ միասնական հայտով, որը քննվում և տրամադրվում է Եվրասիական արտոնագրային գերատեսչությունում (ԵԱԱԳ)՝ առանց առանձին գրանցումների յուրաքանչյուր երկրում։

2. Իրավական հիմք և տարածքային ընդգրկում

Արդյունաբերական նմուշների պաշտպանությունը կարգավորվում է Եվրասիական Արտոնագրային Համաձայնագրին կից Արդյունաբերական նմուշների պաշտպանության մասին արձանագրությամբ և Արտոնագրային հրահանգով, որը պարբերաբար թարմացվում է ԵԱԱՀ-ի Վարչական խորհրդի կողմից։

Այսօր բոլոր ութ անդամ երկրները միացել են Արձանագրությանը, և Եվրասիական արդյունաբերական նմուշի արտոնագիրը գործում է միաժամանակ բոլոր այս պետություններում։

Եվրասիական գերատեսչությունը հանդես է գալիս որպես միասնական մարմին՝ ընդունելով հայտերը, իրականացնելով փորձաքննություն և տրամադրելով արտոնագրեր։ Տրամադրված արտոնագիրը ավտոմատ կերպով ուժի մեջ է մտնում բոլոր անդամ երկրներում՝ առանց լրացուցիչ գրանցման։

3. Պաշտպանության առարկա և արտոնագրաունակության պայմաններ

Ըստ Արտոնագրային հրահանգի 78-րդ կանոնի՝ արդյունաբերական նմուշ է համարվում արդյունաբերական կամ արհեստագործական արտադրանքի արտաքին տեսքի այն լուծումը, որը իր էական հատկանիշներով նոր է և ինքնատիպ։

Էական հատկանիշներ են համարվում արտաքին ձևը, կառուցվածքը, գծերը, նախշազարդը, գույների համադրությունը, նյութի մակերևույթի կառուցվածքը և այլն՝ այն ամենը, ինչ ձևավորում է արտադրանքի էսթետիկ կերպարը, այլ ոչ թե նրա տեխնիկական ֆունկցիան։

Պաշտպանություն ստանալու համար արդյունաբերական նմուշը պետք է բավարարի երկու հիմնական չափանիշի՝

• Նորություն – նմուշի էական հատկանիշների համակցությունը չպետք է հայտնի լինի աշխարհում հասանելի աղբյուրներից մինչև հայտի ներկայացման կամ առաջնության ամսաթիվը։
• Ինքնատիպություն – արտադրանքի ձևը պետք է ունենա ստեղծագործական բնույթ և արտադրի տարբեր ընդհանուր տպավորություն՝ համեմատած նախկինում հայտնի ձևերի հետ։

Պաշտպանություն չի տրամադրվում այն լուծումներին, որոնք հակասում են հասարակական շահերին, բարոյականության սկզբունքներին, կամ պարունակում են պետական խորհրդանիշներ, մշակութային կամ կրոնական ժառանգության օբյեկտներ առանց թույլտվության, ինչպես նաև այն ձևերին, որոնք ամբողջությամբ պայմանավորված են արտադրանքի տեխնիկական գործառույթով։

4. Հայտի ներկայացում և քննարկման ընթացակարգ

Եվրասիական արդյունաբերական նմուշի հայտը կարող է ներկայացվել ուղղակիորեն ԵԱԱԳ, կամ՝ ազգային գրասենյակի միջոցով, եթե տվյալ երկրի օրենսդրությունը դա պահանջում է։

Միևնույն հայտում կարող է ընդգրկվել մինչև 100 արդյունաբերական նմուշ, որոնք պատկանում են նույն դասին՝ ըստ Լոկարնոյի միջազգային դասակարգման։

Հայտը ներառում է՝

• դիմում՝ եվրասիական արտոնագրի տրամադրման խնդրանքով,
• պատկերների ամբողջական հավաքածու (մինչև 7 պատկեր յուրաքանչյուր նմուշի համար),
• անհրաժեշտության դեպքում՝ ընդհանուր տեսքի գծանկար կամ թվային եռաչափ մոդել,
• փաստաթուղթ՝ միասնական ընթացակարգային տուրքի վճարման մասին։

Հնարավոր է պահանջել առաջնություն՝ ըստ Փարիզյան կոնվենցիայի, վեցամսյա ժամկետում։

ԵԱԱԳ-ն անցկացնում է նախնական (ֆորմալ) փորձաքննություն, այնուհետև՝ ըստ էության փորձաքննություն, որի ընթացքում գնահատվում են նմուշի նորությունն ու ինքնատիպությունը։ Դրական արդյունքի դեպքում հայտը հրապարակվում է, և երրորդ կողմերը կարող են երկու ամսվա ընթացքում ներկայացնել առարկություններ։ Դրանից հետո կայացվում է որոշում արտոնագրի տրամադրման մասին, որը հրապարակվում է պաշտոնական տեղեկագրում և գրանցվում Արդյունաբերական նմուշների եվրասիական արտոնագրերի գրանցամատյանում։

5. Գործողության ժամկետ և պահպանման կարգ

Եվրասիական արդյունաբերական նմուշի արտոնագիրը գործում է հինգ տարի հայտի ներկայացման օրվանից և կարող է բազմիցս երկարացվել՝ յուրաքանչյուր անգամ հինգ տարով, բայց ընդհանուր ժամկետը չպետք է գերազանցի 25 տարին։

Երկարացումը կատարվում է բոլոր անդամ երկրների համար միաժամանակ՝ ԵԱԱԳ-ում համապատասխան տուրքի վճարմամբ։

Արտոնագրի սեփականատերը ստանում է բացառիկ իրավունք օգտագործելու նմուշը և արգելելու երրորդ անձանց՝ առանց թույլտվության այն արտադրելու, վաճառելու, ներմուծելու կամ օգտագործելու։

Հայտի հրապարակման պահից մինչև արտոնագրի հրապարակման պահը գործում է ժամանակավոր իրավական պաշտպանություն, որը թույլ է տալիս պահանջել համարժեք փոխհատուցում՝ եթե նմուշը օգտագործվել է առանց թույլտվության։

6. Իրավախախտումների և վեճերի կարգավորում

Եվրասիական արտոնագրով հաստատված իրավունքների խախտումները քննվում են այն պետության օրենքներով, որտեղ տեղի է ունեցել խախտումը։

Արտոնագիրը կարող է ճանաչվել անվավեր՝

• Վարչական ուժով ԵԱԱԳ-ում՝ երեք տարվա ընթացքում՝ հրապարակման օրվանից,
• կամ դատական կարգով՝ տվյալ անդամ պետության իրավասու մարմնի կողմից։

Անվավեր ճանաչման հիմքեր են՝ նորության կամ ինքնատիպության բացակայությունը, հանրային շահերին հակասությունը, ինչպես նաև՝ առանց թույլտվության ներառված պետական խորհրդանիշներ, ապրանքանիշեր կամ մշակութային արժեքներ։

7. Եվրասիական համակարգի առավելությունները

1) Մեկ հայտ՝ ութ երկիր.

Պաշտպանություն ամբողջ Եվրասիական տարածքում մեկ ընթացակարգով։

2) Ժամանակի և ծախսերի խնայողություն.

Մեկ լեզու (ռուսերեն), մեկ վճարում, մեկ երկարաձգման գործընթաց։

3) Իրավական համահունչություն.

Միևնույն չափանիշները և նույն իրավական ուժը բոլոր անդամ երկրներում։

4) Թվայնացված գործընթացներ.

Էլեկտրոնային ներկայացում և 3D մոդելների կիրառում՝ ավելի ճշգրիտ ներկայացման համար։

5) Տարածաշրջանային տնտեսական զարգացում.

Համակարգը նպաստում է նորարարություններին, դիզայնի մրցունակությանը և շուկայի վստահությանը։

8. Եվրասիական արտոնագրային հավատարմատարը/ներկայացուցիչը

ԵԱԱԳ-ի առջև գործերը ներկայացվում են եվրասիական արտոնագրային ներկայացուցիչների (արտոնագրային հավատարմագրային) միջոցով, որոնք ունեն համապատասխան գրանցում և մասնագիտացում արդյունաբերական նմուշների ոլորտում։

Նրանք իրականացնում են հայտերի պատրաստում և ներկայացում, պատասխանում են փորձաքննության հարցերին, իրականացնում են իրավական գործողություններ՝ երկարաձգում, իրավունքի փոխանցում, լիցենզիա կամ գրավ։

Օտարերկրյա հայտատուների համար ներկայացված լինելը պարտադիր է, սակայն նույնիսկ տեղական ընկերությունների համար մասնագիտական աջակցությունը ապահովում է ավելի ուժեղ պաշտպանություն և նվազեցնում սխալների ռիսկը։

9. Եզրակացություն

Եվրասիական արդյունաբերական նմուշների պաշտպանությունը նորարարական և արդյունավետ մեխանիզմ է, որը թույլ է տալիս դիզայներներին և բիզնեսներին պաշտպանել իրենց արտադրանքի արտաքին ձևավորումը միաժամանակ ամբողջ տարածաշրջանում։

Այն հատկապես կարևոր է այն ընկերությունների համար, որոնք գործում են մի քանի շուկաներում և ցանկանում են ամրապնդել իրենց բրենդի տեսողական ինքնությունը՝ լինի դա արտադրանքի ձևը, փաթեթավորումը, տեխնիկայի դիզայնը կամ թվային ինտերֆեյսը։

10. Մասնագիտական աջակցություն

Եթե ցանկանում եք պաշտպանել ձեր արդյունաբերական նմուշը Եվրասիական համակարգով կամ հասկանալ՝ ինչպես համադրել այն ազգային և միջազգային (օր.՝ Հաագայի) ընթացակարգերի հետ, ես պատրաստ եմ տրամադրել մասնագիտական աջակցություն։

Ես, Ավետիս Պերյանս, ՀՀ արտոնագրային հավատարմատար գյուտերի և արդյունաբերական դիզայնների գծով, ունեմ ավելի քան 28 տարվա մասնագիտական փորձ՝ ներառյալ 17+ տարի՝ որպես գյուտերի և արդյունաբերական դիզայնների փորձաքննության բաժնի ղեկավար Հայաստանի մտավոր սեփականության գրասենյակում։

Իմ փորձը ԵԱԱՀ-ի և ազգային կառույցների հետ համագործակցության ոլորտում թույլ է տալիս ուղեկցել հաճախորդին բոլոր փուլերում՝ սկսած հայտի նախապատրաստումից մինչև արտոնագրի ստացում և դրա երկարաձգում։

Կապվեք ինձ հետ՝ Եվրասիական տարածաշրջանում ձեր դիզայնի պաշտպանության լավագույն ռազմավարությունը մշակելու համար։

📧 info@peryanip.am

📞+ 374 41 896 561